Drie aluminium blokken, elk op een eigen plank, samen goed voor 450.000 euro. Afgelopen zomer reed ik naar high-endzaak AudioXperience in Nuenen, waar Very Fine Solutions de Europese primeur van de MSB Sentinel DAC organiseerde. Frank Vermeylen liet de pers uit Nederland, België en Duitsland niet alleen het nieuwe topmodel horen. Hij demonstreerde eerst wat één software-update met de bestaande Cascade DAC doet, en pas daarna wat de Sentinel daar nog bovenop legt. Twee stappen omhoog op één namiddag: zo leerzaam is een luistersessie zelden. En wie het zelf wil meemaken, hoeft niet langer te wachten: dit weekend staat de Sentinel op het Dutch Audio Event in Veldhoven.
Twee generaties naast elkaar
De opstelling was met opzet zo gekozen dat vergelijken mogelijk werd. Als bron diende een Antipodes Oladra, door Frank uitgekozen om zijn ruime aanbod aan digitale uitgangen. De Magico S5-luidsprekers werden aangedreven door de MSB S500, een pure eindversterker van 500 watt zonder ingebouwde voorversterker. De bekabeling kwam van het Nederlandse Ikigai Audio: Kinzan-niveau door de hele keten, met de nieuwe Tanso-interconnect van zuiver zilver tussen DAC en versterker. Racks van Harmonic Resolution Systems en akoestische behandeling van Artnovion maakten het plaatje af.
Die Tanso is het nieuwe topniveau van Ikigai, bóven Kinzan, met meerlaagse afscherming van carbon en koper en lasergelaste zilveren CODA-connectoren van ETI Research. Volgens Frank is de kabel ontwikkeld rond de lage uitgangsimpedantie van de MSB-omzetters, waardoor hij zich als schakel nauwelijks nog laat horen.
Naast de Sentinel stond de Cascade DAC, sinds mei 2024 op de markt en tot deze zomer het beste wat MSB te bieden had. Het scenario lag vast: eerst de Cascade met de bestaande firmware, dan dezelfde Cascade na een verse update, en pas daarna de Sentinel. Grotendeels met hetzelfde repertoire, zodat elke stap eerlijk te beoordelen viel.
MSB Technology Sentinel DAC: drie behuizingen, 32 laddermodules
De MSB Technology Sentinel DAC bestaat uit drie afzonderlijke kasten: de Digital Director bovenaan, daaronder de Analog Converter en helemaal onderaan de voeding. In de Digital Director gebeurt alles wat ruis kan veroorzaken, van de digitale ingangsmodules en de filtering tot het display en de bediening. De eigenlijke volumeregeling zit verderop, in de converter zelf; de Digital Director stuurt die enkel aan.
Tussen de kasten reist het signaal over een actieve optische verbinding die MSB Sentinel-Link noemt, waarbij de glasvezel rechtstreeks aan de module vastzit. In het convertergedeelte werken zestien Hybrid DAC MKII-modules per kanaal, tweeëndertig in totaal. Dat is een verviervoudiging tegenover de acht modules van de Cascade, en precies die parallelle capaciteit maakt Bit Diffusion Technology mogelijk, bedacht door MSB-ingenieur Dustin Symanski. Hoe de bits over die tweeëndertig ladders worden verdeeld, wilde Frank met een glimlach niet kwijt: bedrijfsgeheim.
Over upsampling is MSB kort van stof: liever niet. Een opname van 44,1 kHz blijft gewoon 44,1 kHz. De software richt zich op de digitale filtering en op de manier waarop de data naar de laddermodules gaat, want daar zit volgens het merk de echte winst.
Een klok op veren en negentig uur freeswerk
Onderin staan drie grote transformatoren, elk met eigen filtering en ruisonderdrukking: één per kanaal en één uitsluitend voor de klok. Die Sentinel Clock werd samen met een kristalfabrikant ontwikkeld en gebruikt ovengestabiliseerde kristallen op mechanisch ontkoppelde platformen. Er zijn afzonderlijke referenties voor de 44,1kHz-familie en de 48kHz-familie, en de hele constructie hangt op veren. Frank vertelde dat de meetapparatuur tijdens de kalibratie zwaar verkeer op straat registreert. Zo gevoelig is dit onderdeel, en zo ver gaat MSB om het af te schermen.
Wat mij persoonlijk het meest bijbleef, was het mechanische vakwerk. Frank liet ons aan het aluminium voelen: die zijdezachte afwerking komt zo uit de vijfassige CNC-machine, zonder zandstralen of polijsten achteraf. De gekleurde accenten aan de voorzijde zijn geen verf maar afzonderlijk gefreesde delen die in uitsparingen van het chassis schuiven, met kleurcombinaties van zwart met goud tot volledig goud of paars. Zelfs bij de koelribben varieert MSB de materiaaldikte met enkele microns, zodat de resonantiefrequenties uiteenlopen en niets gaat meezingen. Één complete Sentinel-set vergt zo’n negentig uur CNC-tijd, en daarom investeert het bedrijf in een tweede machine. Anodiseren gebeurt wel extern, bij Californische toeleveranciers.
De update die je gewoon afspeelt
Dan volgde iets wat ik nog nooit live had gezien: MSB werkt zijn toestellen bij via een audiobestand. Je speelt een wav-bestand van enkele minuten bit-perfect af, een gesproken stem begeleidt het proces en de DAC doet de rest. Klinkt de melding “upgrade failed”, dan zit er ergens nog een volumeregeling, equalizer of upsampler in de keten. Blijft die melding uit, dan volgt na elke toon ongeveer dertig seconden stilte terwijl de installatie loopt, waarna de Digital Director herstart. Geen USB-sticks, geen computerverbinding, geen installatieprogramma.
De renderermodule gaat nog een stap verder. Die heeft een eigen informatiepagina, bereikbaar via het IP-adres, met netwerkstatus, firmwareversie, serienummer en de laatst ontvangen samplefrequentie, en werkt zichzelf bij zodra er internet is en geen muziek speelt. Qobuz Connect is sinds begin juni officieel beschikbaar voor alle V2-renderers van MSB; ondersteuning voor onder meer Spotify, Apple Music en Chromecast staat op de planning. High-end wordt daarmee eindelijk ook bedienbaar voor wie geen zin heeft in ingewikkelde menu’s.
Van Cascade naar Sentinel: wat ik hoorde
We startten bij de Cascade. Voyage van Youn Sun Nah gaf meteen balans, controle en rust, al bleef achteraan in het klankbeeld een lichte waas hangen: informatie die er wel degelijk was, maar minder scherp afgebakend dan wat vooraan gebeurde. I Love You van Billie Eilish, Canto At Gabelmeister’s Peak van Alexandre Desplat, Madonna’s live opgenomen Medellín uit Lissabon en The Race van Yello vulden de eerste ronde aan, bewust in 16 bit en 44,1 kHz. Deze DAC’s hebben geen speciale masters nodig om te schitteren, benadrukte Frank.
Na de update kwam diezelfde muziek terug. De balans bleef, maar de controle nam toe en de waas achteraan klaarde grotendeels op. Theme uit Schindler’s List, met Anne-Sophie Mutter en het Recording Arts Orchestra of Los Angeles onder leiding van John Williams, leverde het eerste echte wauw-moment: diepte, openheid en warme details in de strijkers. Frank kon niet zeggen wat er precies in de code was aangepast; MSB zelf omschrijft de update als een firmwareverbetering die levendigheid, laagdefinitie en stemaanwezigheid aanscherpt en de vervorming verlaagt.
En toen de Sentinel, met datzelfde thema als vertrekpunt. Nog meer openheid, details die elk een duidelijker eigen plek krijgen, meer lagen in het laag, en luidsprekers die volledig verdwijnen. De aandacht verschuift van de set naar de ruimte waarin is opgenomen. Eerlijk is eerlijk: door de hoeveelheid informatie oogde het geheel aanvankelijk iets minder rustig dan bij de Cascade. Niet scherp, gewoon veel meer om te volgen. Bij The Race, live in Berlijn, waren afzonderlijke stemmen uit het publiek herkenbaar. Geen kunstmatig surroundeffect, maar timing, kloknauwkeurigheid en microdynamiek die overeind blijven. Ook All Apologies van Sinéad O’Connor en de kooropname Graduel d’Aliénor de Bretagne van Vox Clamantis in 24 bit en 96 kHz passeerden de revue.
Prijs, Palisade en beschikbaarheid
De Sentinel kost in de Benelux 450.000 euro inclusief btw; voor de Cascade noemde Frank 108.000 euro. Het exemplaar in Nuenen was geen prototype maar een volwaardig geproduceerd toestel met serienummer 27, het eerste dat als Europees demomodel beschikbaar kwam omdat alle eerdere exemplaren al verkocht waren. De eerste reeks van vijftig stuks draagt op de achterplaat de handtekeningen van de drie eigenaars: Jonathan Gullman, Daniel Francis en Dustin Symanski, die samen met een vijftiental medewerkers in Watsonville, Californië, zowat alles in eigen huis ontwerpen en bouwen.
Tot slot de Palisade DAC, die MSB begin juni in Wenen voorstelde: twee behuizingen, vier Hybrid DAC MKII-modules, geen analoge ingangen, een geïntegreerde voeding en EMI-oplossingen die rechtstreeks uit het Sentinel-project komen. Wat de Palisade in de Benelux gaat kosten, is bij de redactie nog niet bekend: tijdens de sessie klonk circa 65.000 euro, terwijl bij de introductie in Wenen ongeveer 80.000 euro circuleerde. Wat wél vaststaat, is dat kennis bij MSB in twee richtingen stroomt: van de Sentinel naar de Palisade, en van beide terug naar de Cascade. Die terugstroom hoorde ik die namiddag gewoon gebeuren, en dat is misschien wel het mooiste aan dit hele verhaal.
De MSB Sentinel DAC zelf horen op het Dutch Audio Event
Dat verhaal krijgt dit weekend een vervolg. De namiddag in Nuenen was voorbehouden aan de pers, maar op het Dutch Audio Event mag iedereen zelf oordelen: de MSB Sentinel DAC speelt er bij Auer Acoustics, in kamer 55 van de gele zone. Dat is meteen ook de reden waarom u dit verslag nu pas leest. Een topmodel dat nergens te beluisteren valt, blijft een brochure. Een topmodel dat op een halfuur rijden van de Belgische grens staat te spelen, is een afspraak.
Het Dutch Audio Event loopt op zaterdag 10 en zondag 11 oktober in NH Koningshof in Veldhoven, telkens van 10 tot 17 uur. Ruim driehonderd merken verdeeld over meer dan tachtig luister- en demoruimtes, allemaal op de begane grond. Een dagticket kost in voorverkoop 17,50 euro, een weekendticket 25 euro en aan de kassa betaalt u eveneens 25 euro, telkens exclusief reserveringskosten. Parkeren is gratis en er rijdt een pendelbus van en naar station Eindhoven Centraal.
