In 2017 verscheen de F1-10, de allereerste luidspreker die de naam Fyne Audio droeg. Tien jaar na het ontwerp ervan keert het Schotse merk terug naar dat vertrekpunt met de Fyne Audio F1-10 Anniversary. Geen nostalgische heruitgave, maar een grondig vernieuwde vloerstaander: met de hand gebouwd in Glasgow, uitgerust met een glazen compressiedriver en beperkt tot 30 genummerde paren wereldwijd.
Fyne Audio werd opgericht door een team met diepe wortels bij Tannoy en zette met de oorspronkelijke F1-10 meteen een statement neer. In 2020 volgde de F1-10S met een vernieuwde IsoFlare-driver en FyneFlute-ophanging. De Anniversary gaat nog een flinke stap verder, met nieuwe drivers, een ingebouwde supertweeter en een handbedrade crossover.
Volgens managing director Andrzej Sosna eert het model de principes waarop het merk werd gebouwd, maar kijkt het vooral vooruit: de technologie die hier debuteert, vormt de basis voor de Fyne-luidsprekers van het komende decennium.
Een IsoFlare-driver
Kern van het ontwerp is een nieuwe 250 mm-IsoFlare-driver, het coaxiale puntbronprincipe van Fyne Audio. In het akoestische centrum van de multifiber bas-middentoonconus zit een compressiedriver, zodat alle frequenties vanuit hetzelfde punt vertrekken. Dat moet zorgen voor een stabiel stereobeeld en een gelijkmatige spreiding. De FyneFlute-rand voert ongewenste energie uit de conus af.
De grote vernieuwing zit in die compressiedriver. Waar de originele F1-10 een titanium koepel van 75 mm gebruikte, kiest Fyne nu voor een even groot diafragma uit chemisch gehard aluminosilicaatglas. Het merk claimt dat dit glas resonanties meer dan zeven keer beter onderdrukt dan een klassieke metalen koepel. Een PEN-ophanging, een randgewikkelde spreekspoel en een neodymiummagneet maken het geheel af. Dankzij het grote diafragma neemt de compressiedriver al vanaf 750 Hz over, zodat stemmen grotendeels uit één bron komen.
SuperTrax
Een primeur voor Fyne Audio: het SuperTrax-systeem zit voor het eerst geïntegreerd in de kast in plaats van als losse module. Bovenop de luidspreker straalt een 25 mm-supertweeter met een Thin Ply Carbon-diafragma naar boven, in een Tractrix-diffusor die het hoog over 360 graden verspreidt. Hij neemt over vanaf 16 kHz en tilt de systeemrespons volgens de fabrikant tot 60 kHz.
Dat ligt ver boven de hoorgrens, maar volgens Fyne Audio komt het behoud van boventonen en fase-informatie ook het hoorbare gebied ten goede: timbre, ruimtelijkheid en samenhang. Met een regelaar van ±3 dB tussen 16 en 60 kHz stem je het effect af op je ruimte.
Handbedrade crossover en BassTrax
De crossover is volledig met de hand bedraad op stijve vezelplaatpanelen, zonder printplaat, en ondergaat na de assemblage een meerdaagse cryogene behandeling. Intern loopt Neotech PC-OCC-bekabeling naar vergulde WBT nextgen-klemmen voor bi-wiring, aangevuld met een aparte aardklem. Net als bij de originele F1-10 stuur je het hoog boven 750 Hz en de presence tussen 2,5 en 5 kHz telkens met ±3 dB bij.
In het laag zorgt het gepatenteerde BassTrax-systeem voor een gelijkmatige spreiding: een naar beneden gerichte poort blaast in een Tractrix-diffusor in de tweelaagse aluminium voet. Fyne Audio geeft een in-room respons op van 26 Hz tot 60 kHz (-6 dB), bij een gevoeligheid van 94 dB en een impedantie van 8 ohm. Elk exemplaar weegt bijna 59 kilo.
Fyne Audio F1-10 Anniversary: prijs en beschikbaarheid
De gebogen kast in berkenmultiplex verwijst naar de originele F1-10 en is afgewerkt met Amerikaans notenhoutfineer, hoogglanzend wortelnoten, massief notenhout en champagnegouden accenten. Elke luidspreker wordt in Glasgow gebouwd, afgewerkt en getest, en krijgt 100 uur inspeeltijd voor hij de fabriek verlaat. Bij elk paar horen onder meer een gesigneerd jubileumboekje, certificaten en gegraveerde Glencairn-whiskyglazen. Schots tot in de details.
De Fyne Audio F1-10 Anniversary is nu te bestellen via erkende Fyne Audio-dealers en -verdelers. De prijs bedraagt 42.999,99 euro per paar.
